Rotterdam 19 november 2009 - Impressie hoorzitting

Op 16 en 17 november vond in Brussel de door de Europese Commissie georganiseerde Hoorzitting voor de binnenvaart plaats. Alle betrokken partijen waren uitgenodigd: branche-organisaties, Rijnvaartcommissie, lidstaten, verladers, onderzoeksinstituten, banken, enz.
De beide internationale binnenvaartorganisaties ESO en EBU hebben hun grote zorg uitgesproken en de Commissie opgeroepen de sector te helpen met passende maatregelen om het evenwicht in de markt te herstellen.
Nederland heeft de crisis aangemeld bij de Commissie en gaf daarvan een duidelijke onderbouwing.

Het waren twee intensieve dagen, waar de ca 70 vertegenwoordigers van de belanghebbende partijen in de sector hun zegje konden doen. De banken hebben echter op een vrij laat tijdstip afgezien van deelname.
ESO en EBU kregen ruim gelegenheid hun zienswijze over de situatie te geven. De verklaringen van beide internationale ondernemersorganisaties overlapten deels en versterkten elkaar daarmee. Op andere punten vulden zij elkaar goed aan. Er was grote eensgezindheid naar de Commissie, maar elk koos zijn eigen invalshoek.
Enkele nationale organisaties, die ook uitdrukkelijk waren uitgenodigd hun verhaal te houden, gingen  vooral in op de "schuld" van Nederland aan de crisis of liever gezegd van de ondernemers die de crisis veroorzaakt zouden hebben.
Dat er verschillende meningen zijn over de ernst van de crisis mag duidelijk zijn. Dat kan ook niet anders. Het hangt af van de plaats die de sector in de diverse lidstaten inneemt en welke positie in het geheel. Dat geldt ook voor de verschillende categorieën binnen de sector. U kunt zich daarbij ook voorstellen dat dbijvoorbeeld verladers als klant van de sector daar anders tegen aankijken en elke ondersteuning als marktingrijpen -dus verboden- zien.
Wel is uit alle reacties duidelijk geworden dat er inderdaad een zeer ernstige situatie is ontstaan.

Functie hoorzitting
De Commissie wenste op de eerste dag alle partijen te horen om inzicht te krijgen over de situatie in de binnenvaart en hoe dat door de verschillende partijen wordt ervaren. Daarmee wil zij peilen hoe ernstig het probleem is. Op de tweede dag wilde de Cie weten wat de sector als mogelijke oplossingen zag. Op de Hoorzitting zelf wordt geen enkele beslissing genomen of toezegging gedaan.

Tijdens de hoorzitting werd duidelijk dat Nederland de crisis zoals door staatssecretaris Huizinga beloofd, heeft aangemeld. De motivatie werd op de hoorzitting uiterst adequaat toegelicht door de Nederlandse regeringsvertegenwoordiger. De andere lidstaten hielden zich echter vooral op de vlakte. België kwam met een nietszeggende verklaring en ook van Duitsland kwam weinig ondersteuning.
De cijfers die door de onderzoeksinstituten NEA en Ecorys tijdens de zitting werden gepresenteerd, spraken naar onze mening boekdelen over de marktstoring, al werd daarnaast ook een voorzichtige positieve prognose voor 2010 zichtbaar. De algemene verwachting was dat pas rond of na 2014 de ladingcapaciteit weer min of meer in evenwicht komt met de vraag naar binnenvaartvervoer.

Passende maatregelen
Op de tweede dag werd gesproken over mogelijke en passende maatregelen, nadat eerst door het Europese Commissariaat van mededinging uitleg werd gegeven over de Europese mededingingsregels.
Door Nederland werd de conceptoplegregeling gepresenteerd. Jammer genoeg is tijdens het resterende gedeelte van de bijeenkomstdaarna praktisch alleen nog maar daarover gesproken. Dat de oplegregeling zeker nog niet af is en het vooral de bedoeling was om te onderzoeken of op Europees niveau medewerking en financiering te vinden is, raakt dan ondergesneeuwd.
Door ESO-delegatieleider Jan Veldman werd daarom nog eens terecht aan de Commissie voorgehouden dat elk voorstel op zijn effecten en haalbaarheid moet worden getoetst, hetzij afzonderlijk of in combinatie.

Ernst crisis extra onderstreept door diversiteit
Dat de meningen uit de sector zelf over de oplossingsrichtingen niet eensluidend zijn, is op zich minder erg dan het lijkt. Allereerst wordt daaruit nog eens extra duidelijk dat er een ernstig probleem is, het wordt alleen door de verschillende partijen anders beleefd en daaruit komen ook de verschillende benaderingen voort. Maar het probleem kan ook niet met een enkel plan worden opgelost, daar is een pakket van maatregelen voor nodig of een combinatie van de verschillende suggesties. Onze bedoeling is om met de Commissie een kader te zoeken waarbinnen dat mogelijk is.
De hoorzitting is in dat opzicht pas een eerste stap. In vervolgzittingen moet dieper worden gegraven.

Aan het werk
De voorzitter van de bijeenkomst Mr. Jean-Eric Paquet, waarnemend directeur DG-TREN afdeling Binnenvaart, heeft in zijn afsluitende samenvatting gezegd dat de Commissie conform de verordening binnen drie maanden moet antwoorden op de crisisaanmelding. Hij herhaalde dat de hoorzitting is bedoeld om de situatie en meningen te inventariseren. Hij kon dus ook geen enkele toezegging doen. De Raad van Transportministers beslist daarover.

Er is dus nog het nodige lobbywerk via de politiek noodzakelijk. In een na-overleg met de europarlementariërs Corien Wortmann (CDA) en Peter van Dalen (CU) is daar al over gesproken. Om te beginnen hebben zij al
schriftelijke vragen gesteld aan de Commissie.

De door de ESO afgelegde verklaring kunt u via deze link downloaden